Neemt AI onze school over?

Laten we eerlijk zijn: we hebben allemaal wel eens diep in de ogen van ChatGPT gestaard toen die deadline van 23:59 uur gevaarlijk dichtbij kwam. Maar wist je dat ze bij Rijn IJssel achter de schermen ook keihard bezig zijn met een AI-revolutie? Ik sprak Elisa Kuijper, een I-coach van de school die zich bezig houdt met thema’s zoals AI, over prompts, luie studenten (guilty!) en waarom je docent echt wel doorheeft dat jij die tekst niet zelf hebt geschreven.

De AI-Politie? Nee, de AI-Coach!

Stel je voor: een werkgroep van experts die uitvogelen hoe we AI kunnen gebruiken zonder dat de boel ontploft. Elisa Kuijper is een van hen. Als I-coach ondersteunt ze docenten in de klas. “Dit schooljaar is alles echt van de grond gekomen,” vertelt ze enthousiast. “We testen welke tools handig zijn voor het onderwijs en of ze wel veilig zijn. We willen niet dat je privégegevens ineens ergens in een Amerikaanse database belanden.”

Rijn IJssel heeft daarom één gouden regel: Copilot is the way to go. Dat is de AI van Microsoft die via school veilig te gebruiken is. Wil je toch liever Snapchat AI of Gemini gebruiken? “Dat mag,” zegt Elisa, “maar dan is het op eigen risico en met je eigen account. De school neemt daar geen verantwoordelijkheid voor.”

Worden we dommer of juist slimmer?

De grote angst van elke docent: dat we straks geen letter meer zelf kunnen schrijven. Elisa ziet dat anders. “AI kan je juist slimmer maken. Het komt met ideeën waar je zelf nooit op was gekomen.” Maar, er is een dikke ‘maar’. Het is een hulpmiddel, geen vervanger van je brein.

“Het is net als met de bibliotheek vroeger. Je haalde daar een boek als bron. Nu gebruik je AI als bron. Dat is prima, zolang je maar kritisch bent over wat je hebt gedaan.”

De struggle is real, want docenten zijn soms best een beetje terughoudend. Ze willen de controle houden. Elisa’s wens? Dat we samen studenten én docenten ontdekken hoe we die kansen benutten. “Ik zou willen dat je gewoon kunt zeggen: ‘Hey, ik heb AI gebruikt om dit verslag te herordenen.’ Wees daar eerlijk over.”

Betrapt! Waarom je docent het tóch ziet

Denk je dat je sneaky bent met je perfecte inleiding en foutloze conclusie? Think again. Docenten kennen je (meestal) langer dan vandaag. “Vaak zien we het aan het taalgebruik,” legt Elisa uit. “Te dure woorden, een té perfecte zinsopbouw… dat past soms gewoon niet bij de student.”

Bovendien hebben ze een geheim wapen: het gesprek. Als je een fantastisch verslag inlevert, maar tijdens het mondelinge examen niet eens kunt uitleggen wat ‘didactische taxonomie’ betekent (we noemen maar wat), dan val je natuurlijk keihard door de mand.

De Schaduwkant: Plastic Tasjes en Privacy

Oké, eventjes een reality check. Wist je dat één simpele prompt bij een AI ongeveer gelijkstaat aan het weggooien van drie plastic tasjes? En als je een hele dag met een AI-assistent werkt, verbruik je net zoveel energie als een gemiddelde autorit. “Ik schrok daar ook van,” geeft Elisa toe. “Een collega wees me erop toen ik een plaatje liet genereren dat vier minuten duurde. ‘Had je niet gewoon een bestaand plaatje kunnen zoeken?’ vroeg hij. Dat stukje duurzaamheid is ook een onderdeel van bewustwording.”

(lees hier meer over in artikel: Is jouw prompt een milieudelict? )

En dan hebben we het nog niet eens over je foto’s. Upload nooit zomaar een privéfoto naar een random AI-tool. Voor je het weet, wordt jouw gezicht gebruikt in een deepfake of duikt het op op social media zonder dat je het weet. Digitale geletterdheid (vermogen om bewust, kritisch en veilig om te gaan met digitale technologie en media) is de nieuwe overlevingsstrategie, lieve studenten.

Tips van Elisa: Zo word je een echte Prompt-Queen of king

Wil je AI echt voor je laten werken? Dan moet je leren ‘prompten’. Niet gewoon vragen: “Schrijf een tekst over AI,” maar kaders geven.

• Geef de AI een rol: “Je bent een expert op het gebied van…”
• Stel doelen: “Gebruik de methode van…”
• Bepaal het niveau: “Schrijf op taalniveau 2F en gebruik geen moeilijke woorden.”
• Check, check, dubbelcheck: Vertrouw de AI nooit blindelings. Ze ‘hallucineren’ (liegen) soms dat het gedrukt staat.

Bye bye docent?

Gaan we straks les krijgen van een robot? Waarschijnlijk niet. Elisa ziet AI vooral als een assistent voor de saaie dingen, zoals administratie. “De menselijke klik, vragen hoe het met je gaat of samen een project starten… dat kan een robot niet vervangen.”

Dus Rijn IJssel-studenten: AI is hier om te blijven. Gebruik het, experimenteer ermee, maar blijf vooral zelf nadenken. Want aan het eind van de dag is jouw unieke brein nog steeds de allerbeste app die er bestaat.